Abstract:
สถานการณ์ปัญหามลพิษจากหมอกควันข้ามพรมแดนเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อรัฐสมาชิกอาเซียนมาเป็นเวลานาน โดยปัจจุบันอาเซียนมีกฎหมายระหว่างประเทศร่วมกันเพื่อจัดการปัญหา อย่างไรก็ดีปัญหาดังกล่าวก็ยังคงมีอยู่ รัฐสมาชิกอาเซียนยังไม่อาจจัดการปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพและรัฐสมาชิกอื่นก็ไม่อาจเข้าไปยุ่งเกี่ยวในรัฐสมาชิกใดได้เนื่องจากหลักการไม่แทรกแซงกิจการภายในรัฐสมาชิกอื่น
บทความนี้นำเสนอความเป็นไปได้ที่จะตีความหลักการไม่แทรกแซงกิจการภายในใหม่เพื่อให้รัฐสมาชิกอาเซียนเข้าไปยุ่งเกี่ยวในรัฐสมาชิกอื่น เช่น การหยิบประเด็นปัญหาขึ้นมาถก มาหารือ ดำเนินการใด ๆ รวมถึงการเข้าไปช่วยเหลือและช่วยจัดการปัญหาดังกล่าวในรัฐสมาชิกอื่น ในกรณีที่รัฐสมาชิกไม่อาจจัดการปัญหาได้โดยลำพัง ในการนี้ให้มีการตีความกฎบัตรอาเซียนโดยใช้หลักการตีความตามวัตถุประสงค์และความมุ่งหมายของกฎบัตรอาเซียนภายใต้ข้อ 31 แห่งอนุสัญญากรุงเวียนนาว่าด้วยกฎหมายสนธิสัญญา ค.ศ. 1969 ซึ่งจะต้องพิจารณาวัตถุประสงค์ของกฎบัตรอาเซียนในเรื่องสิ่งแวดล้อมที่ผูกพันรัฐสมาชิกอาเซียนด้วย อีกทั้งการตีความยังต้องพิจารณาบริบทกฎหมายระหว่างประเทศอื่นที่รัฐสมาชิกอาเซียนมีพันธกรณีร่วมกันประกอบด้วย ได้แก่ ข้อตกลงอาเซียนว่าด้วยมลพิษจากหมอกควันข้ามแดน (AATHP) ข้อตกลงอาเซียนว่าด้วยการจัดการภัยพิบัติและการตอบโต้สถานการณ์ฉุกเฉิน (AADMER) แผนงานเพื่อความร่วมมือของอาเซียนในการควบคุมมลพิษจากหมอกควันข้ามแดนที่ออกภายใต้ข้อตกลง AATHP และจารีตประเพณีระหว่างประเทศร่วมกันของรัฐสมาชิกอาเซียนตามหลักการไม่ก่อความเสียหายต่อรัฐอื่น (No-Harm principle)
