http://mfuir.mfu.ac.th:80/xmlui/handle/123456789/259 2026-04-19T17:04:41Z http://mfuir.mfu.ac.th:80/xmlui/handle/123456789/1409 ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการกำหนดวันและเวลาห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เบญญาดา พรมวงศ์ วิวรรธน์ ดำรงค์กุลนันท์ การค้นคว้าอิสระฉบับนี้ได้ทำการศึกษา “ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการกำหนดวันและเวลาห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สภาพปัญหาและผลกระทบ ที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดวันและเวลาห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ตลอดจนศึกษาผลกระทบที่เกิดขึ้นทั้งในมิติด้านสุขภาพ ด้านสังคม ด้านวัฒนธรรม และด้านเศรษฐกิจ อันเนื่องมาจากการใช้บังคับมาตรการดังกล่าว นอกจากนี้ ยังมุ่งเสนอแนวทางแก้ไขปัญหา และปรับปรุงกฎหมายให้มี ความเหมาะสม สอดคล้องกับบริบทของสังคมไทย ผลการศึกษาพบว่า แม้การกำหนดวันและเวลาห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จะมีเจตนารมณ์เพื่อคุ้มครองสุขภาพ ความปลอดภัยสาธารณะ ลดปัญหาอุบัติเหตุ ลดปัญหาอาชญากรรม และลดปัญหาความรุนแรงที่เกี่ยวเนื่องมาจากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ แต่การใช้บังคับกฎหมายห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างเข้มงวดในวันสำคัญทางพุทธศาสนา ได้แก่ วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา และวันออกพรรษา รวมถึงการกำหนดเวลาห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ไว้ โดยอนุญาตให้ขายได้เฉพาะเวลา 11.00 น. ถึง 14.00 น. และเวลา 17.00 น. ถึง 24.00 น. เท่านั้น ได้ก่อให้เกิดผลกระทบต่อผู้ประกอบการและภาคธุรกิจ รวมถึงสร้างข้อถกเถียงเกี่ยวกับสิทธิและเสรีภาพในการประกอบอาชีพและการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของประชาชน การค้นคว้าอิสระฉบับนี้ได้ให้ข้อเสนอแนะว่า ให้เปิดขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เสรีในวันสำคัญทางพุทธศาสนา ได้แก่ วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา และวันออกพรรษา โดยการยกเลิกกฎหมายห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง กำหนดวันห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2568 และเสนอแนะให้แก้ไขเพิ่มเติมประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง กำหนดเวลาห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2568 ในข้อ 3 เพื่อปรับเปลี่ยนช่วงเวลาที่อนุญาตให้ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จากเดิมที่อนุญาตให้ขายได้ 2 ช่วงเวลาคือ ตั้งแต่เวลา 11.00 น. ถึง 14.00 น. และเวลา 17.00 น. ถึง 24.00 น. เป็นเวลาใหม่คือ “อนุญาตให้ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้ตั้งแต่เวลา 08.00 น. ถึง 24.00 น.” โดยยังคงเวลาห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในช่วงหลังเวลา 24.00 น. ถึงก่อนเวลา 08.00 น. นอกจากข้อเสนอแนะข้างต้นแล้ว การค้นคว้าอิสระฉบับนี้ยังได้ให้ข้อเสนอแนะแนวทางแก้ไขปัญหาโดยเน้นการปรับปรุงกฎหมายให้มีความยืดหยุ่น มากขึ้น เช่น การใช้ระบบใบอนุญาต (Licensing System) ที่ให้อำนาจแก่เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องระดับท้องถิ่นในการกำกับดูแล การกำหนดเขตหรือพื้นที่พิเศษสำหรับการขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ตลอดจนการเสริมมาตรการกำกับทางเลือกอื่น เช่น การรณรงค์ทางสังคม การให้ความรู้ และการเพิ่มมาตรการควบคุมตามกลุ่มเป้าหมาย ทั้งนี้ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการคุ้มครองสาธารณะและ การส่งเสริมเศรษฐกิจให้สอดคล้องกับสภาพสังคมไทยในยุคปัจจุบัน การค้นคว้าอิสระ (น.ม.) -- สาขาวิชานิติศาสตร์, สำนักวิชานิติศาสตร์. มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, 2568 2568-01-01T00:00:00Z http://mfuir.mfu.ac.th:80/xmlui/handle/123456789/1106 การยื่นบัญชีระบุพยานในคดีอาญาของจำเลยในชั้นตรวจพยานหลักฐาน นันทวัฒน์ เมืองไหว ยศพนธ์ นิติรุจิโรจน์ การตรวจพยานหลักฐานในคดีอาญา คือ กระบวนการที่คู่ความแต่ละฝ่ายจะมีโอกาสทราบว่าพยานหลักฐานที่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งประสงค์จะอ้างเพื่อใช้เป็นพยานหลักฐานของฝ่ายตน เพื่อค้นหาข้อเท็จจริงก่อนการพิจารณาในคดีอาญา โดยก่อนการตรวจพยานหลักฐานมีขั้นตอน ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งเรียกว่า การยื่นบัญชีระบุพยานซึ่งเป็นระเบียบวิธีพิจารณาที่ใช้กับการอ้างพยานหลักฐานทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็น พยานเอกสาร พยานวัตถุ พยานบุคคล พยานผู้เชี่ยวชาญ เพราะการที่กฎหมายกำหนดให้ต้องมีการยื่นบัญชีระบุพยาน ก็เพื่อให้คู่ความทั้งสองฝ่ายมีโอกาสทราบล่วงหน้าว่าคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งจะอ้างพยานหลักฐานใดบ้าง เพื่อใช้เป็นพยานในคดี ประเทศไทยใช้ระบบการดำเนินคดีอาญาโดย “หลักการดำเนินคดีอาญาโดยรัฐ” ที่ถือว่ารัฐเป็นผู้มีหน้าที่ในการอำนวยความยุติธรรมให้แก่บุคคลภายในรัฐ ซึ่งประกอบไปด้วยองค์กรและหน่วยงานที่มีส่วนร่วมและเกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรม โดยใช้วิธีการค้นหาความจริง แบบตรวจสอบข้อเท็จจริง (Examination System) ในระบบกฎหมาย Civil Law และได้รับอิทธิพลแนวความคิดมาจากประเทศอังกฤษ ซึ่งใช้วิธีการค้นหาความจริงแบบต่อสู้ระหว่างคู่ความ ในระบบกฎหมาย Common Law จึงอาจกล่าวได้ว่า ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ของประเทศไทย มีลักษณะของการผสมผสานระหว่างระบบไต่สวน (Inquisitorial System) และระบบกล่าวหา (Adversarial System) แต่ในทางปฏิบัติกลับปรากฏว่า ศาลมักดำเนินกระบวนการพิจารณาคดีตามแนวทางของระบบกล่าวหาเป็นหลัก โดยคู่ความทั้งฝ่ายโจทก์และฝ่ายจำเลยต่างมีหน้าที่ต้องค้นหาความจริงและรวบรวมพยานหลักฐานมาแสดงต่อศาลเพื่อประโยชน์ในคดีของตน โดยศาลจะทำหน้าที่เป็นคนกลางคอยควบคุมการพิจารณาและการดำเนินคดีให้เป็นไปตามกฎหมาย ทั้งนี้ ศาลจะพิจารณาและพิพากษาคดี โดยอาศัยพยานหลักฐานที่คู่ความทั้งสองฝ่ายนำมาเสนอต่อศาล จากการศึกษาพบว่าบทบัญญัติมาตรา 173/1 และมาตรา 173/2 แห่งประมวลกฎหมาย วิธีพิจารณาความอาญานั้น ถือได้ว่าเป็นพัฒนาการที่สำคัญในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาของประเทศไทย ซึ่งมีลักษณะสอดคล้องกับหลักการเปิดเผยพยานหลักฐานก่อนการพิจารณาคดี อันเป็นแนวคิดสำคัญที่ได้รับการพัฒนาในระบบกฎหมาย Common Law ที่ให้ความสำคัญต่อหลักการดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างเป็นธรรม (Fair Trial) แต่จากบทบัญญัติดังกล่าว อาจสะท้อนให้เห็นถึงการปฏิบัติที่ดูเสมอภาค แต่เมื่อพิจารณาในเชิงเนื้อหาสาระแล้ว อาจขัดกับหลักความเสมอภาค กล่าวคือ พนักงานอัยการในฐานะตัวแทนของรัฐมีความพร้อมในด้านข้อมูลและพยานหลักฐาน เนื่องจากผ่านกระบวนการสอบสวนมาแล้วโดยละเอียด แต่จำเลยมักเป็นบุคคลธรรมดาที่ขาด ความรู้ความเข้าใจทางกฎหมาย ทรัพยากร และเวลาที่เพียงพอในการเตรียมการต่อสู้คดี ด้วยเหตุนี้ กระบวนการดังกล่าว จึงอาจเป็นการปฏิบัติต่อบุคคลที่อยู่ในสถานะไม่เท่าเทียมกัน ในลักษณะเดียวกัน ซึ่งอาจก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรม ดังนั้น จึงควรมีการแก้ไขเพิ่มเติม บทบัญญัติมาตรา 173/1 และมาตรา 173/2 เพื่อให้จำเลยมีโอกาสได้รับทราบว่าโจทก์มีพยานหลักฐานใดบ้างที่จะนำมาพิสูจน์ความผิดกับตน และจะมีระยะเวลาที่เพียงพอในการตรวจสอบพยานหลักฐานและแสวงหาพยานหลักฐานก่อนการยื่นบัญชี ระบุพยานของตน อันสอดคล้องกับมาตรา 229/1 เพื่อเพิ่มโอกาสให้กับจำเลยมีความพร้อม ในการเตรียมการต่อสู้คดีได้อย่างเต็มที่และเป็นธรรม การค้นคว้าอิสระ (น.ม.) -- สาขาวิชานิติศาสตร์, สำนักวิชานิติศาสตร์. มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, 2568 2568-01-01T00:00:00Z http://mfuir.mfu.ac.th:80/xmlui/handle/123456789/1068 มาตรการทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองการเลิกจ้างลูกจ้าง เนื่องจากปัญหาทางเศรษฐกิจของนายจ้าง ทนงศักดิ์ แกล้วทนงค์ อรัชมน พิเชฐวรกุล ปัจจุบันสถานการณ์เศรษฐกิจของประเทศไทย ได้รับผลกระทบจากปัจจัยปัญหาต่าง ๆ หลายด้าน ที่สำคัญ ได้แก่ ปัญหาเศรษฐกิจโลกที่มีแนวโน้มการชะลอตัวอันเนื่องมาจากวิกฤตการเงินที่เกิดขึ้น ปัญหาอัตราเงินเฟ้อที่ทำให้ค่าครองชีพสูงขึ้น รวมทั้งปัญหาราคาน้ำมัน ในตลาดโลกที่มีความผันผวนปรับตัวอยู่ตลอดเวลา อาจส่งผลให้เกิดวิกฤตด้านแรงงานที่รุนแรงได้ เมื่อเกิดเหตุการณ์วิกฤตทางเศรษฐกิจขึ้นมา ซึ่งไม่ว่าในครั้งไหน ๆ หรือที่อาจจะมีอีกในอนาคต ซึ่งย่อมส่งผลกระทบต่อกิจการ หรือสถานประกอบการ หากสถานประกอบกิจการไม่สามารถขยายการผลิตเพิ่มขึ้นได้ ความต้องการจ้างงานก็ลดน้อยลงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยบางแห่งจำเป็นต้องลดต้นทุนการผลิต ทำให้ต้องลดชั่วโมงการทำงานของพนักงาน หรืออาจจำเป็นต้องลดพนักงานลง หรือเลิกกิจการในที่สุด จากการศึกษาพบว่า มาตรการทางกฎหมายของประเทศไทยที่ใช้ในการคุ้มครองแรงงาน ยังไม่ครอบคลุมปัญหาทางเศรษฐกิจของนายจ้าง ดังนั้น เพื่อให้ความคุ้มครองแก่ลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้าง ในสภาวะวิกฤตทางเศรษฐกิจ ผู้เขียนจึงเห็นควรพิจารณาปรับปรุงเพิ่มเติม เรื่องการคุ้มครองการ เลิกจ้างลูกจ้าง ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ในเรื่องการขออนุญาตเลิกจ้าง ต่อเจ้าหน้าที่ของรัฐ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ของรัฐได้มีโอกาสเข้าไปควบคุมตรวจสอบการใช้อำนาจ ในการเลิกจ้างลูกจ้างของนายจ้าง และหลักเกณฑ์ในการคัดเลือกลูกจ้างในการเลิกจ้าง ตามเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด การค้นคว้าอิสระ (น.ม.) -- สาขาวิชานิติศาสตร์, สำนักวิชานิติศาสตร์. มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, 2567 2567-01-01T00:00:00Z http://mfuir.mfu.ac.th:80/xmlui/handle/123456789/1067 ปัญหาการตีความขอบเขตอำนาจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ตามมาตรา 91 และมาตรา 98 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 วันวิสา วงค์ชัย ยศพนธ์ นิติรุจิโรจน์ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาขอบเขตอำนาจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติในการชี้มูลความผิดทางวินัย เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและผลกระทบจากการไต่สวน ชี้มูลความผิดทางวินัยฐานความผิดอื่นนอกจากความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ ซึ่งไม่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ปัญหาความไม่สอดคล้องกันในการตีความกฎหมายระหว่าง ศาล คณะกรรมการกฤษฎีกา และคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ในการตีความความผิดที่เกี่ยวข้อง และเพื่อศึกษาและหาแนวทางการแก้ไขปัญหาการดำเนินการทางวินัยกรณีที่คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติชี้มูลและส่งสำนวนฐานความผิดที่เกี่ยวข้องโดยไม่ได้ชี้มูลความผิดทางวินัยฐานทุจริต โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพเป็นการศึกษาค้นคว้าวิจัยทางเอกสาร จากการวิจัยพบว่า การดำเนินการทางวินัยภายใต้อำนาจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติในประเทศไทยตามหลักการตีความกฎหมายมหาชน คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตมีอำนาจไต่สวนและชี้มูลในการกระทำความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ ความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ หรือความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ในการยุติธรรม ซึ่งเป็นสามฐานความผิดหลักเสียก่อน จึงจะสามารถดำเนินการกับความผิดอื่นที่เกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดนั้นในคราวเดียวกันได้ ตามแนวทางการตีความตามภาษาและไวทยากรณ์ ที่บทกฎหมายกำหนดคำว่า ความผิดที่เกี่ยวข้องไว้อย่างชัดเจน และเป็นไปตามวัตถุประสงค์ ระบบโครงสร้างของกฎหมายที่อยู่บนพื้นฐานของรัฐธรรมนูญ การที่คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตตีความฐานอำนาจในการชี้มูลความผิดที่เกี่ยวข้องให้รวามความผิดทางวินัยทุกฐานความผิดเป็นการตีความกฎหมายที่ขยายอำนาจเกินกว่าที่รัฐธรรมนูญให้อำนาจไว้ ซึ่งไม่ถูกต้อง และคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติไม่ยอมรับการตีความดังกล่าวที่เป็นไปตามหลักการตีความกฎหมายมหาชน ดังนั้น เพื่อให้เกิดความชัดเจนของกฎหมาย จึงเห็นควรแก้ไขบทบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต คือ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต กำหนดความผิดทางวินัยที่เกี่ยวข้อง ให้หมายถึงเฉพาะ ความผิดวินัยฐานอื่นที่เกี่ยวข้องกับความผิดทางวินัยฐานทุจริต อันจะทำให้ผู้มีอำนาจดำเนินการทางวินัยสามารถดำเนินการทางวินัยเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมาย การค้นคว้าอิสระ (น.ม.) -- สาขาวิชานิติศาสตร์, สำนักวิชานิติศาสตร์. มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, 2567 2567-01-01T00:00:00Z