Abstract:
งานวิจัยฉบับนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Quality Research) ด้วยกระบวนการทบทวนแนวคิดด้านสถานภาพและบทบาทกับทฤษฎีโครงสร้างคู่ตรงข้ามระหว่าง งานบ้าน (Domestic) กับ งานนอกบ้าน (Public) มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สถานภาพและบทบาทของสตรีรัดเท้าที่มีต่อครอบครัวของตัวละครเอกหญิง “ไป่เหอ” และ “เสว่ฮวา” จากนวนิยายอังกฤษฉบับแปลไทยเรื่อง จดหมายลับไป่เหอ (Snow Flower and the Secret Fan) ที่ได้รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจากหนังสือ บทความ และเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ซึ่งผลการวิจัยพบว่าแนวคิดด้านจริยธรรมและค่านิยมในการรัดเท้าเป็นตัวแปรสำคัญในการกำหนดสถานภาพและบทบาทของสองตัวละครเอกหญิง ซึ่งสามารถจำแนกตามบทบาทของตัวละครเอกหญิงได้ 3ประการ ได้แก่1)สถานภาพและบทบาทของลูกสาว ที่ถูกสอนให้รักและเคารพผู้เป็นบิดามารดา มีหน้าที่เรียนรู้แค่งานบ้านงานเรือน ไม่มีสิทธิ์ในการเล่าเรียน และข้องเกี่ยวกับงานนอกบ้าน 2)สถานภาพและบทบาทของภรรยา ที่ถูกคาดหวังให้รักและเคารพครอบครัวของสามี หน้าที่ที่ต้องปฏิบัติจะครอบคลุมงานภายในครัวเรือนทั้งหมด หากโชคดีได้ให้กำเนิดบุตรชาย ฐานะภายในบ้านสามีจะมีความมั่นคง และลดปัญหาเรื่องแม่สามีและลูกสะใภ้ 3)สถานภาพและบทบาทของแม่ ซึ่งสิ่งสำคัญคือ การดูแลงานภายในบ้าน และการเลี้ยงดูลูก การมีลูกชายไว้สืบสกุลดังนั้นลูกชายจึงถูกให้ความสำคัญจากผู้เป็นแม่มากกว่าลูกสาวเป็นพิเศษ โดยผลการศึกษาในครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่ากรอบแนวคิดด้านจริยธรรมและค่านิยมในการรัดเท้าเป็นตัวแปรสำคัญในการกำหนดสถานภาพและบทบาทของสองตัวละครเอกหญิง
