ข้อพิจารณาความสอดคล้องของกฎหมายรองรับสิทธิการตาย อย่างมีศักดิ์ศรีของประเทศไทยกับพันธกรณีตามกฎหมายสิทธิมนุษยชน ระหว่างประเทศและแนวทางของศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรป

Abstract

ในปัจจุบันสิทธิปฏิเสธการรักษาในวาระสุดท้าย (The Right to Refuse Treatment) เป็นสิทธิการตายอย่างมีศักดิ์ศรีเพียงรูปแบบเดียวที่ประเทศไทยได้ให้การยอมรับตามมาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 ประเทศไทยจึงยังไม่มีกฎหมายรองรับการุณยฆาตเชิงรุก (Voluntary Active Euthanasia) และการฆ่าตัวตายโดยการช่วยเหลือทางการแพทย์ (Physician-Assisted Suicide) ส่งผลให้เกิดข้อพิจารณาทางกฎหมายถึงความสอดคล้องของกฎหมายรับรองสิทธิการตายของประเทศไทยและพันธกรณีตามกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ ตลอดจนแนวทางคุ้มครองสิทธิการตายของศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรปที่เป็นศาลระหว่างประเทศเพียงแห่งเดียวที่ได้ตัดสินในประเด็นสิทธิการตายอย่างมีศักดิ์ศรี เมื่อพิจารณาบทบัญญัติของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน กติการะหว่างประเทศว่าสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ค.ศ. 1966 ตลอดจนอนุสัญญาเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐาน ค.ศ. 1950 แม้จะไม่ปรากฏบทบัญญัติรับรองสิทธิที่จะตาย (The Right to Die) ในกฎหมายระหว่างประเทศดังกล่าว แต่จากแนวทางการเสนอแนะและการตีความของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติประจำกติการะหว่างประเทศว่าสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองและศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรป ปรากฏถึงความสอดคล้องกันในการรับรองสิทธิการตายอย่างมีศักดิ์ศรี โดยไม่ได้ห้ามการที่รัฐภาคีอนุญาตให้มีการุณยฆาตและการฆ่าตัวตายโดยการช่วยเหลือ ตราบที่รัฐมีมาตรการทางกฎหมายที่ชัดเจนและเหมาะสมเพียงพอที่ทำให้แน่ใจว่าสามารถป้องกันสถานการณ์ที่ไม่สุจริตที่อาจจะแทรกแซงการใช้สิทธิดังกล่าวเพื่อป้องกันการละเมิดและการเคารพต่อสิทธิในชีวิต ดังนั้น เมื่อนำความเห็นของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติประจำกติการะหว่างประเทศว่าสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ตลอดจนแนวทางการตีความของศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรปมาพิจารณาถึงความสอดคล้องในการรับรองสิทธิการตายอย่างมีศักดิ์ศรีตามกฎหมายของประเทศไทย ไม่ว่ากฎหมายไทยจะให้การรับรองเฉพาะการปฏิเสธการรักษาของผู้ป่วยระยะสุดท้ายหรือหากต่อไปประเทศไทยจะให้การรับรองการุณยฆาตเชิงรุก และการฆ่าตัวตายโดยการช่วยเหลือทางการแพทย์ด้วยก็ตาม ก็ไม่ถือว่าประเทศไทยละเมิดพันธกรณีตามกฎหมายระหว่างประเทศ หากประเทศไทยมีมาตรการทางกฎหมายตลอดจนองค์กรกำกับดูแลที่ชัดเจนและเป็นระบบเพื่อคุ้มครองผู้ป่วยให้ได้รับข้อมูลที่ถูกต้องชัดเจนเพื่อให้การตัดสินใจเป็นไปโดยอิสระและตามมาตรการกฎหมายอย่างแท้จริง