การศึกษาความชุกของสารก่อภูมิแพ้และความสอดคล้องของข้อมูลส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์ดูแลริมฝีปากที่จัดจำหน่ายในประเทศไทย: การศึกษาแบบภาคตัดขวาง

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและวิเคราะห์การระบุสารก่อภูมิแพ้ที่พบในผลิตภัณฑ์ดูแลริมฝีปากแต่ละประเภท ได้แก่ ลิปบาล์ม ลิปเซรั่มและลิปออยล์ โดยทำการรวบรวมผลิตภัณฑ์จากหลากหลายช่องทางการจัดจำหน่าย ได้แก่ ร้านค้าปลีกทั่วไป แพลตฟอร์มออนไลน์ รวมทั้งห้องจ่ายยาในโรงพยาบาล ในปี พ.ศ. 2567-2568 โดยกระบวนการเก็บข้อมูลดำเนินการระหว่างเดือนมีนาคมถึงมิถุนายน พ.ศ. 2568 ซึ่งได้ทำการรวบรวมรายชื่อส่วนประกอบจากฉลาก แล้วนำมาวิเคราะห์เพื่อเปรียบเทียบความชุกของการพบสารก่อภูมิแพ้ในส่วนประกอบ โดยอ้างอิงและดัดแปลงจากชุดสารก่อภูมิแพ้พื้นฐานของ American Contact Dermatitis Society Core Allergen Series: 2020 Update โดยใช้สถิติ Chi-square test of independence นอกจากนี้ยังประเมินความสอดคล้องของฉลาก เช่น “fragrance-free,” “alcohol-free,” “paraben-free” และ “suitable for sensitive skin” พร้อมทั้งเปรียบเทียบองค์ประกอบของสารก่อภูมิแพ้ระหว่างผลิตภัณฑ์ที่มีฉลากระบุข้อความ เช่น “hypoallergenic,” “dermatologist tested” หรือ “suitable for sensitive skin” กับผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีการระบุข้อความดังกล่าว ตลอดจนประเมินอัตราการตรวจพบของสารก่อภูมิแพ้แต่ละชนิด และระบุสารก่อภูมิแพ้ที่พบได้บ่อยที่สุดในแต่ละประเภทของผลิตภัณฑ์ดูแลริมฝีปาก ผลการศึกษาพบว่า ผลิตภัณฑ์ดูแลริมฝีปากที่วางจำหน่ายในประเทศไทย พบว่าร้อยละ 96.67 ของผลิตภัณฑ์ทั้งหมดมีการตรวจพบสารก่อภูมิแพ้อย่างน้อยหนึ่งชนิด และร้อยละ 25 มีมากกว่า 5 ชนิด โดยไม่พบความแตกต่างของความชุกของการมีสารก่อภูมิแพ้ระหว่างประเภทของผลิตภัณฑ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยสารก่อภูมิแพ้ที่ตรวจพบมากที่สุด ได้แก่ Tocopherol รองลงมาคือ Parfum หรือ Fragrance ที่ไม่ระบุชนิด ถัดมาคือ Butylated Hydroxytoluene และ Phenoxyethanol ตามลำดับ ซึ่งจากการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่าผลิตภัณฑ์บางรายการที่มีการระบุข้อความทางการตลาดว่า “Fragrance-free” และ “Suitable for sensitive skin” ยังคงมีส่วนประกอบของน้ำหอมหรือสารก่อภูมิแพ้อยู่ในสูตรผลิตภัณฑ์ สะท้อนให้เห็นว่าฉลากผลิตภัณฑ์อาจไม่สามารถรับประกันความปลอดภัยของผู้ใช้ได้อย่างสมบูรณ์ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ที่มีผิวบอบบางควรพิจารณารายการส่วนประกอบอย่างละเอียดก่อนเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ เนื่องจากแม้แต่ผลิตภัณฑ์ที่มีข้อความอ้างอิงถึงความปลอดภัยทางผิวหนัง เช่น “Hypoallergenic”, “Suitable for sensitive skin” หรือ “Dermatologist-tested” ก็ยังคงมีความชุกของการพบสารก่อภูมิแพ้ใกล้เคียงกับผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีข้อความดังกล่าว และไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ