หลักการคุ้มครองสิทธิของคู่กรณีในกระบวนการใช้วิธีการชั่วคราวก่อนการพิพากษาคดีปกครอง: ศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายไทย ฝรั่งเศส และเยอรมัน

Abstract

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบระบบกฎหมายของไทย ฝรั่งเศสและเยอรมนี ซึ่งเป็นสองประเทศต้นแบบที่มีอิทธิพลต่อกฎหมายปกครองของไทยอย่างมีนัยสำคัญ การศึกษานี้มุ่งเน้นไปที่การคุ้มครองสิทธิของคู่กรณีในกระบวนการใช้วิธีการชั่วคราวก่อนการพิพากษาคดีปกครอง ซึ่งเป็นหลักการที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในกฎหมายปกครองในปัจจุบัน

การศึกษาพบว่าประเทศไทยได้พัฒนาการคุ้มครองสิทธิของคู่กรณีในกระบวนการใช้วิธีการชั่วคราวก่อนการพิพากษาในคดีปกครอง ระบบนี้แบ่งออกเป็นสองประเภท ได้แก่ การทุเลาการบังคับตามกฎหรือคำสั่งทางปกครอง และการบรรเทาทุกข์ชั่วคราว แม้ว่าบทบัญญัติเหล่านี้จะมีรูปแบบและลักษณะคล้ายคลึงกับบทบัญญัติในหลายเขตอำนาจศาล แต่ระบบกฎหมายของฝรั่งเศสและเยอรมนีได้พัฒนารูปแบบการคุ้มครองเฉพาะทางมากขึ้นเพื่อให้สอดคล้องกับระบบกฎหมายของสหภาพยุโรป

แม้ว่าประเทศไทยจะไม่ได้เป็นสมาชิกสหภาพยุโรป แต่ก็ได้พัฒนาระบบการคุ้มครองการพิจารณาคดีชั่วคราวของตนเองแบบค่อยเป็นค่อยไป โดยอาศัยประสบการณ์ทางกฎหมายของฝรั่งเศสและเยอรมนีเป็นหลัก และนำมาปรับให้เข้ากับบริบททางสังคมและวัฒนธรรมของไทย ดังนั้น การศึกษานี้จึงได้ระบุถึงข้อบกพร่องทางกฎหมายที่เป็นโอกาสในการพัฒนาระบบของไทยในการคุ้มครองสิทธิของคู่กรณีในกระบวนการใช้วิธีการชั่วคราวก่อนการพิพากษาคดีปกครอง โดยต่อยอดจากแนวปฏิบัติและการบังคับใช้กฎหมายของประเทศไทยที่มีมากว่าสองทศวรรษ