ความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากในกลุ่มผู้สูงอายุชนชาติพันธุ์ไทลื้อ ตำบลสันมะเค็ด อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย

Abstract

การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบตัดขวาง (Cross-sectional Analytical Study) มีวัตถุประสงค์ เพื่อวัดระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปาก (Oral Health Literacy: OHL) ศึกษาพฤติกรรมการ ดูแลสุขภาพช่องปาก และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากกับปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมดังกล่าว ในกลุ่มผู้สูงอายุชนชาติพันธุ์ไทลื้อ ตำบลสันมะเค็ด อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย จำนวน 293 คน ผลการศึกษาพบว่าผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากไม่ดี ร้อยละ 84.6 และมีความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากในระดับต่ำเกือบทุกด้าน โดยปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การมีโรคประจำตัว (OR (95% CI) = 3.96 (1.36-11.55)) ความรู้ในระดับต่ำ (OR (95% CI) = 0.25 (0.09-0.66)) และประวัติการเคี้ยวหมาก (OR (95% CI) = 0.13 (0.02-0.87)) รวมถึง สถานภาพสมรสรายได้ อาชีพ ที่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) สะท้อนถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการพัฒนาระดับความรอบรู้เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงควรเน้นการพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพช่อง ปากให้เหมาะสมกับบริบทวัฒนธรรม ควบคู่ไปกับการจัดระบบสนับสนุนทางสังคมและเศรษฐกิจ เพื่อยกระดับพฤติกรรมการดูแลตนเองในกลุ่มผู้สูงอายุชนชาติพันธุ์ไทลื้อ